1. Ana Sayfa
  2. Bilgi
  3. Neden Hala Bazı Şeyleri Beygir Gücü’yle Ölçüyoruz ?

Neden Hala Bazı Şeyleri Beygir Gücü’yle Ölçüyoruz ?

beygir

Neden Hala Bazı Şeyleri “Beygir Gücü”yle Ölçüyoruz ve Bu Terim Nereden Geldi?

Bir atın maksimum düzeyde ulaşabileceği aslında 15 beygir gücüne çok daha yakındır. Aslında, ortalama sağlıklı bir insanın 1 beygir gücünden biraz fazla güç üretebildiği göz önüne alındığında, birim için daha uygun bir söylenim “insan gücü” olabilir.

Peki o zaman bu terim nereden geldi? İlk olarak 1700’lerin sonlarında ikonik ve inanılmaz verimli buhar motorlarıyla tanınan İskoç bir mühendis olan James Watt tarafından icat edildi. Mekanizmaların reklamını yapmanın bir yolunu ararken, buharlı motorlarının insanların aşina olduğu bir şeye kıyasla, üstünlüğünü etkili bir şekilde sergileyecek bir ölçü birimi icat etti: atlar.

Watt, titiz bir bilimsel çalışma yerine kişisel gözlemlerinden yola çıkarak, koşan bir atın değirmen çarkını saatte 144 kez döndürebileceğini belirledi. Bu sayıyı kullanarak, atların dakikada 32.572 pound 1 fit veya dakikada yaklaşık 14.774,41 kilogram 1 metre itebildiğini tahmin etti. Kolaylık sağlamak için, bunu dakikada 33.000 fit pound’a (14.968,55 kilogram) yuvarladı ve Britannica Ansiklopedisi’ne göre “beygir gücü” birimi doğdu.

Watt, ölçümün doğruluğuyla pek ilgilenmedi, amacı yalnızca alıcıların onun buharlı motorlarından birini satın aldıklarında yaşayacakları büyük verimlilik artışlarını vurgulamaktı. Makineleri gerçekten de atlardan çok daha güçlü ve güvenilirdi ve sonuç olarak, çok az insan onun hesaplamalarının doğruluğunu sorguladı ya da umursadı.

Watt, tüm hesaplara göre, bir mühendislik dehasıydı ve meslektaşları tarafından o kadar saygı duyuldu ki, öncü eylemleri ve çabalarının tanınmasıyla, 1882’de “watt” güç biriminin adı nihayetinde onun adını aldı. Bir atın 1 beygir gücünden çok daha fazlasını kullanabileceğini biliyoruz, neden hala bir pazarlama kampanyasının parçası olarak oluşturulan Watt terimini kullanıyoruz?

Birleşik Krallık’taki Winchester Üniversitesi’nde İngilizce dilinde kıdemli bir öğretim görevlisi olan Eric Lacey, “Dil her zaman değişir. Bu nedenle, kökenlerine yabancılaşmış kelimeler, insanların tahmin edebileceğinden çok daha fazladır. Bazen kelimeler doğruymuş gibi görünmezr; çünkü daha eski anlamları taşırlar”dedi.

Bu tür bir kafa karışıklığı, ölçümler için kullandığımız kelimelerin çoğuna musallat olmuştur. Lacey, “Artık bir anlam ifade etmeyen çok şey var, çünkü ‘beygir gücünde’ olduğu gibi, bunlar değişken veya yanlış yönlendirilebilecek tahminlere dayanıyordu” dedi. “Örneğin, bir ‘akre’ ölçümü(aslında 4047 m2 ye denk gelen bir dönümlük arazi birimi), kabaca bir kişi tarafından tek bir öküzle bir günde sürülebilecek arazi birimiydi. Ancak bu, sabanın tipine, toprağın şekline ve efendinin ne kadar talepkar olduğuna bağlı olarak daha yüksek veya daha düşük.”

Bir kelimenin anlamı zamanla bozulabilir veya büyük ölçüde unutulabilir, ancak bir terimi zamana karşı koyan şey nedir? “Beygir gücü” gibi diğerleri her yerde bulunurken neden bazı kelimeler geçmişte kaldı?

Lacey, “Bu, dilbilimin kutsal kâsesidir! İnsanların zihinlerine hangi kelimelerin yerleşeceğini doğru bir şekilde tahmin edebilseydik, onları reklam endüstrisine sunarak bir servet kazanmış olurduk,” dedi. “Burada akılda tutulması gereken en önemli şey, insanların kullandığı kelimelerin iki şey tarafından yönlendirildiğidir: bireyler ve etkileşim biçimleri.

Lacey, “‘beygir gücü’ gibi kültürel açıdan önemli bir kelimenin nasıl hayatta kaldığını anlayabiliriz.” dedi. “19. yüzyılın başlarında atlar endüstriyel enerjinin en belirgin kaynakları olmasaydı, terimin bu kadar popüler olmayabilirdi.”

Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: Live Science

Yorum Yap

Yorum Yap